Het rangeerterrein Tafelbaai bij Kaapstad was aankomst- en vertrekpunt voor alle goederenverkeer van en naar de haven, waar de goederentreinen binnenkwamen uit, en vertrokken naar het achterland achter grotere machines. Op een donkere, vochtige avond ging ik kijken.
Lees meer:
Bezoek aan het locdepot Paardeneiland
Van een van de machinisten op het rangeerterrein kreeg ik een uitnodiging om op zondagmiddag te komen kijken in het stoomdepot Paardeneiland bij Kaapstad. Dit was het eerste grote stoomdepot waar ik ooit was geweest. In de loods stond een grote variatie aan locomotieven: Garratts van de lijnen naar Mosselbaai en Caledon, klasse 24 lokaalspoormachines met een 1'D2' asindeling, de bekende 19C's en 14CR's en een of twee 15F's, een zeer moderne 2'D1' met windleiplaten.
foto's:
Lees meer:
Video:
Schemering in Port Elizabeth
(en een bericht uit East London)
In Port Elizabeth waren de spoorwegemplacementen geheel anders opgezet dan in Kaapstad. Een krap rangeerterrein strekte zich uit van het station langs de zee in de richting van de haven. Dit bediende de havensporen en zijlijnen rondom de haven en de overslagloods voor de lange smalspoorlijn uit Avontuur. Toen ik Port Elizabeth weer bezocht in 1976 werd buiten de oude zeewering een nieuwe containerterminal gebouwd, maar in '74 was alles nog onaangeroerd. Aan de zeezijde was een askuil met twee kleine watertorens voor de rangeerlocomotieven.
In East London kwam ik pas in 1976; daar werd het spoorwegbedrijf gekenmerkt door de diep tussen de omringende heuvels liggende haventerreinen en een steil verbindingstraject naar het station. We laadden hier een grote hoeveelheid koper uit Zambia, dat per spoor werd aangevoerd. De lading werd op de kade gezet door wederom een 2'D1', deze keer een klasse 14CR machine, die nogal hard moest trekken aan de zware wagens met koper. Later bezocht ik daar het locdepot.
Lees meer:
Video:
Drie oude dames uit Natal
De haven van Durban is een oude lagune met een smalle ingang, de Baai van Natal. Aan de zuidzijde ligt een lange lage heuvelrug die 'the Bluff' wordt genoemd, wat het best is te vertalen met 'de bult'. Volgens de kaart ligt er aan de zeezijde nog een voormalig walvisstation. Aan de kant van de lagune was een grote kolenlift met bunkers, waar een hele vierassige kolenwagen kon worden opgepakt, omhooggetild en omgekeerd.
Hier waren drie grote 2'D1' tenderlocs klasse H1/H2 aan het werk, die dateerden uit 1901 tot 1903 en waren overgenomen van de voormalige Natal Government Railway. Deze waren door Dübs & Co te Glasgow gebouwd als 2'E1' machines voor de steile hellingen naar Pietermaritzburg, en omdat de chef tractie destijds een zekere meneer Reid was, gingen deze machines door het leven als de 'Reid Tenwheelers'.
Lees meer:
Retourtje Loerie
Vroeg op een zaterdagmorgen in november 1976 vertrok ik Van Humewood Road in Port Elizabeth met de 'Appelexpress'. Voor de trein van acht rijtuigen stond no. 118, een 1'D1' machine met tender van de klasse NG15. Deze machines deden oorspronkelijk dienst in Namibië en hebben daarom de bijnaam "Kalahari's". We hadden geen tijd om de loc goed te bekijken, want de trein vertrok onmiddellijk. Eerst klommen we stevig het eindstation uit en reden langs de rand van een diepliggend terrein met veel smalspoorrails: een voormalige steengroeve.
Lees meer:
Video:
Na de onafhankelijkheid
Een bezoek aan Mozambique in 1976.
Voor de onafhankelijkheid in 1975 was Mozambique bestuurlijk gezien een Portugese provincie. Ik ben er toen nooit geweest, maar Lourenço Marques moet nogal een wild oord geweest zijn, een soort Las Vegas van zuidelijk Afrika, vergeleken met de in die tijd zeer puriteinse buurlanden Zuid-Afrika en (toen nog) Rhodesië.
Vlak achter de haven was het station en een groot rangeerterrein, maar in contrast met Kaapstad of Port Elizabeth zag het spoor er slecht uit, verzakt en overwoekerd, hoewel de wissels in de hoofdsporen elektrisch werden bediend. De rangeerlocomotieven bij de haven zagen er echter slecht uit, maar waren desondanks bijzonder interessant. Ik zag maar drie locomotieftypen: een E-tenderloc gebouwd door Henschel van 1931-37 (nummers 62, 64 en 69), no. 209, een nog steeds mooie 1'E1' gebouwd door Baldwin in 1917, en een oude Zuidafrikaanse klasse 15BR (CFM-nummer 427), die in een deerniswekkende staat verkeerde en met een lekkende cilinder en aanrijdingsschade rondreed.
Lees meer:
